Możliwość udzielania pełnomocnictw członkom zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością jest przedmiotem licznych wypowiedzi doktryny i orzecznictwa. Ma też niezwykle ważny wymiar praktyczny szczególnie w sytuacji, gdy w spółce obowiązuje zasada reprezentacji łącznej.
Czy zatem możliwe jest udzielenie pełnomocnictwa członkowi zarządu?
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ani przepisy Kodeksu cywilnego, ani przepisu Kodeksu spółek handlowych nie zakazują udzielania pełnomocnictw członkom zarządu. Tak więc dopuszczalność ustanowienia członka zarządu pełnomocnikiem spółki nie została w żaden sposób ustawowo wyłączona. Niemniej jednak, w doktrynie taka praktyka budzi wątpliwości, w szczególności w przypadku, gdy do reprezentowania spółki konieczne jest współdziałanie dwóch członków zarządu (reprezentacja łączna). Podnosi się wówczas, że udzielenie pełnomocnictwa jednemu z członków zarządu może prowadzić do obejścia prawa w zakresie obowiązującej w spółce reprezentacji łącznej.
Udzielenie pełnomocnictwa członkowi zarządu – co na to sądy?

Sądy wydają się podchodzić do tego tematu w sposób bardziej praktyczny i w większości wypadków dopuszczają możliwość udzielenia takiego pełnomocnictwa członkowi zarządu. W tym kontekście zwracają często uwagę na przypadki, w których potrzeba dokonania konkretnej czynności prawnej występuje w okresie, w którym działanie obydwu członków zarządu uprawnionych do łącznego reprezentowania spółki jest niemożliwe lub znacznie utrudnione. Tytułem przykładu można wskazać tu chorobę jednego z członków zarządu, wyjazd służbowy, urlop, etc.
Co więcej, w orzecznictwie podnosi się także, że skoro zarząd dwuosobowy może udzielić pełnomocnictwa osobie trzeciej, to tym bardziej dopuszczalne powinno być udzielenie go jednemu z członków zarządu (zob. Uchwała SN z 24.04.2014 r., III CZP 17/14). Taki członek zarządu jest przecież osobą bardziej zaufaną i znającą doskonale sprawy spółki.
Dlatego też, należy uznać, że członkowie zarządu uprawnieni do reprezentacji łącznej spółki mogą udzielić pełnomocnictwa jednemu z nich. Niemniej jednak, w takich sytuacjach należy zwrócić szczególną uwagę na zakres i rodzaj takiego pełnomocnictwa.
Jakiego pełnomocnictwa udzielić członkowi zarządu?
Wyróżnia się trzy rodzaje pełnomocnictw: ogólne, rodzajowe (obejmujące umocowanie do czynności określonego rodzaju) oraz szczególne (obejmujące umocowanie do konkretnej czynności prawnej). Odnosząc powyższe do możliwości udzielenia pełnomocnictwa członkowi zarządu, w orzecznictwie dopuszcza się udzielenie jedynie dwóch ostatnich, przy czym najmniej wątpliwości budzi pełnomocnictwo szczególne (zob. uchwała SN z 23.08.2006 r., III CZP 68/06, uchwała SN z 24.04.2014 r., III CZP 17/14).
Kiedy wyłącza się możliwość udzielenia pełnomocnictwa ogólnego?
Wyłącza się natomiast możliwość udzielenia pełnomocnictwa ogólnego. Z reguły ma ono bardzo szeroki zakres i upoważnia pełnomocnika do podejmowania praktycznie wszystkich czynności koniecznych do prowadzenia spraw oraz reprezentacji spółki. Dlatego też uznaje się, że może ono zmierzać do obejścia prawa w zakresie reprezentacji łącznej spółki. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 201 § 1 k.s.h. to zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Z kolei sposób reprezentacji spółki przez zarząd określa art. 205 § 1 k.s.h. albo umowa spółki. W konsekwencji, pełnomocnictwo obejmujące szerokie uprawnienie do prowadzenia spraw spółki oraz jej reprezentowania w sytuacji, gdy w spółce obowiązuje zasada reprezentacji łącznej, może zostać uznane za nieważne (zob. postanowienie SO w Gliwicach z 27.02.2018 r., VIII Pz 34/17).
O czym powinien pamiętać członek zarządu, któremu udzielono pełnomocnictwa?
- Działanie tylko jako pełnomocnik spółki
Przede wszystkim o tym, że działa jako pełnomocnik spółki na podstawie i w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa, a nie jako członek zarządu. Ma to istotne znaczenie przy definiowaniu jego funkcji w kontekście osoby uprawnionej do reprezentowania spółki.
- Konieczność poinformowania kontrahenta
W sytuacji bowiem, gdy członkowi zarządu zostało udzielone pełnomocnictwo, powinien on o tym fakcie nie tylko poinformować swojego kontrahenta, ale także dopilnować, aby znalazło to odzwierciedlenie w opisie jego umocowania. Innymi słowy, członek zarządu, któremu udzielono pełnomocnictwa, powinien okazać dokument pełnomocnictwa i określić, że działa jako pełnomocnik spółki.
Uwaga! Ryzyko nieprawidłowej reprezentacji
W konsekwencji na podpisywanym przez niego dokumencie/umowie nie może znajdować się odniesienie do funkcji członka zarządu (np. nie powinno być jego imiennej pieczątki jako członka zarządu). W przeciwnym wypadku, może okazać się, że spółka będzie nieprawidłowo reprezentowana (np. będzie brakować podpisu drugiego członka zarządu), a umowa będzie nieważna. Tak więc wyraźne rozdzielenie roli pełnomocnika i członka zarządu będzie mieć w praktyce bardzo doniosłe znaczenie. Członkowie zarządu winni zatem zwracać szczególną uwagę na to, w jakim charakterze, w danej sytuacji, działają.

ym przy tym jest, że przejawem naruszenia dóbr osobistych menadżera może być podjęcie prze właścicieli spółki uchwały negatywnej. Co to znaczy? To jest wprost odmawiającej udzielenia danej osobie absolutorium. W przypadku, gdy uchwała o nieudzielaniu absolutorium została podjęta dyskrecjonalnie, z pominięciem oczywistych faktów lub wbrew takim faktom, wynikającym z dokumentów rocznych, a do tego towarzyszy jej niekonsekwentne uzasadnienie lub w ogóle jego brak, występuje podstawa do uznania, że doszło do naruszenia dóbr osobistych członka organu poprzez negatywne skwitowanie jego działalności.




Dzień dobry!